Emancipatietrend onmiskenbaar
Huwelijk, gezinsvorming en de zorgrol staan nog steeds voorop in het levensplan van de tweede generatie vrouwen van Marokkaanse en Turkse afkomst. Tegelijkertijd manifesteren zij zich meer als autonome werkende vrouw. Komen er eenmaal kinderen, dan wordt het zorgen prominent. Dat de zorg voor het gezin de belangrijkste reden is om af te zien van participatie, zou een centrale notie moeten zijn in het Nederlandse emancipatiebeleid.
Dit zijn enkele conclusies uit het boek Emancipatie van de tweede generatie. Keuzen en kansen in de levensloop van jonge moeders van Marokkaanse en Turkse afkomst. In het boek bespreken onderzoekers dr. Trees Pels en drs. Marjan de Gruijter de invloed van sociale en culturele processen op de emancipatie van tweede generatie vrouwen van Marokkaanse en Turkse herkomst. De studie is verricht in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documenta-tiecentrum, het onderzoekscentrum van de Ministerie van Justitie.
Hoe ziet het levensplan van de jonge vrouwen eruit?
In het onderzoek is nagegaan hoe het levensplan van vrouwen van de tweede generatie eruit ziet, hoe dat vorm krijgt in de praktijk en welke keuzen deze vrouwen maken. Voor het beantwoorden van deze vragen is gesproken met zestig jonge moeders, onder wie tien autochtoon-Nederlandse. De inzichten uit de studie kunnen richting geven aan een integratie- en emancipatiebeleid dat aansluit bij de ambities van deze groep,
Uit het onderzoek komt een duidelijke gerichtheid op emancipatie naar voren. Zo hecht de meerderheid van de respondenten aan economische onafhankelijkheid van de vrouw. Wel is er een afstand tussen ideaal en praktijk. De nog steeds vanzelfsprekende zorgrol van de vrouw is de belangrijkste reden om af te zien van participatie in arbeid. Uitstel van moederschap is vaak een strategie om autonomie te winnen en participatiekansen te vergroten.
In mindere mate spelen ook andere factoren dan de zorg een rol, zoals het ontbreken van zelfvertrouwen, de neiging tot conformiteit of de invloed van de partner, dan wel de etnische gemeenschap. Vrijwel alle ondervraagde vrouwen ervaren overigens de religie vaker als een kans dan als een belemmering om zich te ontplooien.
De studie concludeert dat emancipatie van de vrouw en zorg in het gezin niet los van elkaar zijn te zien. Een stimulans voor vrouwen die (bijna) niet buitenshuis werken kan liggen in het ondernemen van vrijwillige activiteiten. Andere ingangen zijn het in stand houden van de band met de arbeidsmarkt, het op peil houden van hun vakkennis, of het faciliteren van hun herintreding. Tegelijkertijd zou het overheidsbeleid zich moeten richten op mentaliteitsverandering bij mannen. Zolang het niet vanzelfsprekend is voor mannen om zorgtaken op zich te nemen, blijft de autonomie van vrouwen beperkt. Een interessant aangrijpingspunt kan liggen in het feit dat mee-opvoeden voor allochtone vaders acceptabeler is dan meedoen in het huishouden.
Emancipatie van de tweede generatie. Keuzen en kansen in de levensloop van jonge moeders van Marok-kaanse en Turkse afkomst. Trees Pels, Marjan de Gruijter (red.). ISBN: 90-232-4262-9. 192 paginas. Prijs: 29,50 EUR. Uitgave: Van Gorcum/Verwey-Jonker Instituut; Assen/Utrecht.
Dit rapport is te bestellen bij uitgeverij Van Gorcum via de website www.vangorcum.nl, per telefoon 0592-379555, fax 0592 379552.
Voor een recensie-exemplaar en vragen over het onderzoek kunt u contact opnemen met: Ida C.M. Linse, communicatieadviseur van het Verwey-Jonker Instituut, telefoonnummer (030) 23 00 799 of 06 41 50 65 65.
E: ilinse@verwey-jonker.nl
