Het Verwey-Jonker Instituut voerde in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een beknopt onderzoek uit naar de participatieverklaring. Dit is een verklaring die alle inburgeringsplichtige nieuwkomers (asielstatushouders, gezinsmigranten en overige migranten) dienen te ondertekenen. Met de ondertekening van de participatieverklaring tonen inburgeringsplichtigen hun betrokkenheid bij de Nederlandse samenleving en hun bereidheid om daar actief aan bij te dragen.
Het doel van het onderzoek was om te toetsen in hoeverre in de huidige tekst van de participatieverklaring de kernwaarden en spelregels van de Nederlandse samenleving en de actuele thema’s met betrekking tot de universele mensenrechten voldoende (duidelijk) zijn opgenomen. Hiervoor hebben we een breed palet van inhoudelijke experts geraadpleegd. Het ging om een divers samengestelde groep met expertise vanuit diverse wetenschappelijke disciplines en domeinen: sociale wetenschappen, rechtswetenschappen, religiewetenschappen, mensenrechten en vrijheden, bestrijding van discriminatie en racisme (waaronder bestrijding antisemitisme) en de uitvoeringspraktijk.