Analyse van bereik, doelgroepgerichtheid en mogelijke effecten van voor- en vroegschoolse educatie in zes NPLV-gebieden

PublicatiesGepubliceerd op: 04-11-26
Deze rapportage bevat een analyse van CBS-gegevens over de schooljaren 2016/2017 tot en met 2024/2025 en brengt het geregistreerde gebruik van voor- en vroegschoolse educatie (VvE) in zes NPLV-gebieden in kaart. In alle gebieden ligt het geregistreerde gebruik boven het landelijke gemiddelde. Toch blijft het in de meeste gebieden achter bij de omvang van de potentiële doelgroep, zoals afgebakend op basis van de CBS-onderwijsscore.

De verschillen tussen gebieden zijn groot. Utrecht Overvecht en Amsterdam Zuidoost laten relatief veel geregistreerd VvE-gebruik zien en komen het dichtst bij de omvang van hun potentiële doelgroep. In 2025 had in Utrecht Overvecht 41,3% van de kinderen uit die doelgroep geregistreerd VvE gevolgd; in Amsterdam Zuidoost was dat 28,7%. In Roosendaal Ring en Amsterdam Nieuw-West lag dit aandeel rond de 10%.

De ontwikkeling sinds de start van het NPLV in 2022 verschilt eveneens per gebied. Amsterdam Zuidoost laat een duidelijke stijging zien, maar in de zes gebieden samen is geen brede, bestendige toename zichtbaar. In Utrecht Overvecht en verschillende andere gebieden bleef het gebruik gelijk of nam het in de meest recente jaren af.

Ook de aansluiting tussen de geregistreerde VvE-gebruikers en de CBS-doelgroep vraagt aandacht. Gemiddeld over de onderzochte periode behoort 47,1% van de geregistreerde VvE-gebruikers in de zes NPLV-gebieden tot die doelgroep. Tegelijkertijd heeft een aanzienlijk deel van de kinderen die volgens de CBS-maatstaf tot de doelgroep behoren geen geregistreerd VvE-gebruik. Dit betekent niet automatisch dat kinderen buiten de doelgroep onterecht deelnemen: gemeentelijke indicaties kunnen afwijken van de CBS-afbakening.

Binnen de CBS-doelgroep hangt geregistreerde VvE-deelname samen met een iets hoger definitief schooladvies. Landelijk is er geen verschil gevonden in de eindtoetsscore. De resultaten zijn beschrijvend en moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd: de registratie is onvolledig en de analyse toont geen causaal effect van VvE. Betere registratie en aanvullende gegevens van gemeenten zijn nodig om bereik en effecten scherper in beeld te brengen.

Thema's

  • Buurten en leefbaarheid

    We hebben ruime ervaring met onderzoek in wijken. Bewonersinitiatieven, duurzaamheid, jongerenwerk, polarisatie, ondermijning, onderwijs: alles komt samen in de buurt.

Deel deze publicatie op: