Onafhankelijk onderzoek actueel en richtinggevend

Aanmelding onderzoek afstand en adoptie 1956-1984

16 juni 2020

Het Verwey-Jonker Instituut doet in opdracht van het WODC onafhankelijk onderzoek naar binnenlandse afstand en adoptie tussen 1956 en 1984. In aanvulling op de eerdere verkenning van de Radboud Universiteit zal dit onderzoek een completer beeld geven van de praktijk, het beleid en de impact van afstand en adoptie in Nederland. Hieronder geven wij informatie over de mogelijkheden om u aan te melden voor dit onderzoek.

Hoe kan ik mij aanmelden?
Bent u een moeder (of vader) die afstand heeft gedaan/heeft moeten doen? Bent u als kind afgestaan? Bent u daarna geadopteerd? Heeft u ervaringen als adoptieouder of als hulpverlener tussen 1956 en 1984? Wilt u uw ervaringen rond afstand en adoptie delen? Dan kunt u tot en met 31 juli 2020 contact opnemen met het Verwey-Jonker Instituut. Bel hiervoor ons secretariaat (030 - 230 07 99), of stuur een e-mail naar: afstandenadoptie@verwey-jonker.nl.

Wat gebeurt er in het aanmeldgesprek?
Als u een e-mail stuurt, maakt een medewerker een telefonische afspraak met u. U kunt ook zelf bellen (naar ons secretariaat), dan wordt u doorverbonden naar een medewerker, of u wordt teruggebeld. Tijdens het telefonisch gesprek kunt u uw verhaal op hoofdlijnen vertellen aan de hand van een aantal vragen. U kunt aangeven of de onderzoekers op een later moment een uitgebreid interview met u mogen hebben. Het telefonische gesprek wordt niet opgenomen. De medewerker maakt schriftelijke aantekeningen van uw antwoorden. Een verslag van dit gesprek wordt ter goedkeuring aan u voorgelegd. Tevens kunt u dan schriftelijk toestemming geven om deze aantekeningen te mogen gebruiken voor de selectie voor het onderzoek.

Selectie voor onderzoek
Niet iedereen die zich aanmeldt kan geïnterviewd worden. Er zijn al ongeveer 700 aanmeldingen en er is ruimte voor ongeveer 65 interviews. De onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut gebruiken de gegevens van de aanmeldingen om ongeveer 65 mensen te selecteren voor een diepte-interview. De selectie vindt plaats op grond van criteria die zijn afgesproken met het WODC en de onafhankelijke begeleidingscommissie. De criteria hangen samen met een goede wetenschappelijke verdeling over de verschillende perioden en een goede verdeling over de verschillende ervaringen van moeders, kinderen, vaders, adoptieouders en hulpverleners. Met 65 interviews, aangevuld met groepsinterviews, archief- en literatuuronderzoek, kunnen we een goed beeld geven van de praktijk, het beleid en de impact van afstand en adoptie in Nederland. Wij zullen in dit onderzoek ook aandacht besteden aan de ervaringen en begeleiding van biologische vaders, meerderjarige ongehuwde moeders en de kleine groep ongehuwde moeders met een aantoonbare psychische of verstandelijke beperking. De ervaringen van deze groepen kwamen in de eerdere verkenning te weinig aan bod.

Wie kan zich aanmelden?
• als u tussen 1956 en 1984 afstand deed van uw kind (moeders én vaders);
• als u tussen 1956 en 1984 door seksueel misbruik of incest een kind heeft gekregen en uw kind moest afstaan;
• als u denkt dat uw kind tussen 1956 en 1984 in het illegale adoptiecircuit is verdwenen;
• als uw kind onvindbaar is omdat er geen adoptiepapieren van zijn;
• als u tussen 1956 en 1984 bent afgestaan, ook als dit niet volgens de regels ging;
• als u na afstand door uw biologische ouders tussen 1956 en 1984 naar adoptieouders, pleegouders of een tehuis bent gegaan;
• als u vermoedt dat u illegaal bent geadopteerd tussen 1956 en 1984;
• als u tussen 1956 en 1984 een kind uit Nederland heeft geadopteerd;
• als u familie, vriend, of naaste was van een afstandsmoeder, ook als zij een (licht) verstandelijke beperking of een psychiatrische stoornis had;
• als u iets weet over illegale adoptie uit uw omgeving tussen 1956 en 1984;
• als u als hulpverlener betrokken was bij afstand en/of adoptie als bijvoorbeeld verzorger, verpleger, vroedvrouw of (huis-)arts of kinderrechter;
• Als medewerker van een maatschappelijke organisatie, zoals de Raad voor de Kinderbescherming of Fiom;
• Als hulpverlener in een tehuis voor ongetrouwde moeders of een kindertehuis;
• Als betrokken geestelijke.

Heeft u persoonlijk materiaal zoals foto’s, brieven en dagboeken over afstand en adoptie tussen 1956 en 1984? Deze mag u ook delen met ons.

Voorheen was er toch een apart aanmeldpunt?
Ja, dat klopt. Tot 8 juni was er een aanmeldpunt van de rijksoverheid. De medewerkers waren in dienst van het ministerie van Justitie en Veiligheid en van de Fiom. De overheid heeft besloten om vanaf 8 juni de aanmeldingen alleen nog via het Verwey-Jonker Instituut te laten lopen.

Ik heb mij al eerder aangemeld bij het aanmeldpunt. Wat gebeurt er met mijn gegevens?
Alle verslagen van het telefonische aanmeldgesprek worden op een veilige plaats bewaard. Het is de bedoeling dat alle verslagen die nog niet door de aanmelder zijn gecontroleerd op juistheid, alsnog ter verificatie aan de aanmelder worden opgestuurd. Op welke manier dat gaat plaatsvinden en door wie is op dit moment nog niet duidelijk. Gedurende deze verificatieronde worden er geen nieuwe diepte-interviews ingepland of uitgevoerd. Voor vragen hierover kunt u mailen met afstandenadoptie@minjenv.nl.

Ik heb telefonisch of via de e-mail contact gehad met het aanmeldpunt of met het Verwey-Jonker Instituut. Maar ik wil nog iets aanvullen of aanpassen. Is dit nog mogelijk?
Ja, dat is mogelijk. U kunt dan contact met ons opnemen.

Mag ik anoniem contact hebben?
Dat mag. U bent niet verplicht om uw persoonsgegevens te delen. U helpt het onderzoek wel uw geslacht en geboortejaar te vermelden, maar dit hoeft niet. De medewerkers gaan zorgvuldig en vertrouwelijk om met uw persoonsgegevens om.

Hoe gaan de onderzoekers om met mijn persoonsgegevens?
Uw persoonsgegevens en uw verhaal worden niet gedeeld met anderen. Als u wordt benaderd voor het onderzoek geeft u schriftelijk toestemming voor anoniem gebruik van uw verhaal. Uw naam komt niet in het eindrapport. Er worden geen persoonlijke gegevens over u opgevraagd bij andere organisaties.

Geeft het onderzoek ook antwoord op mijn persoonlijke vragen?
Het onderzoek levert geen antwoorden op uw persoonlijke vragen over bijvoorbeeld contactgegevens van uw kind. Als afstandsmoeder bent u eigenaar van uw afstandsdossier, waar informatie instaat over het proces van uw afstand. U kunt dit afstandsdossier gratis opvragen bij FIOM. Bent u adoptiekind en wilt u deze informatie ook bekijken? Dan moet de afstandsmoeder eerst toestemming geven.

Ik wil wel graag mijn verhaal vertellen, maar ik wil niet dat mijn verhaal gebruikt wordt voor het onderzoek. Is dit mogelijk?
Als u niet wilt meedoen aan het onderzoek, kunt u contact opnemen met verschillende organisaties:
Fiom
Stichting De Nederlandse Afstandsmoeder
Vereniging Nazorg Adoptie

Kan ik een kopie van het eindrapport krijgen?
Wanneer het eindrapport van het onderzoek klaar is, kunt u het bekijken en downloaden op Rijksoverheid.nl of op www.wodc.nl.

Wat is de looptijd van het onderzoek? Wanneer komt het eindrapport uit?
Het eindrapport verschijnt naar verwachting in het voorjaar van 2021. Het ministerie van Justitie en Veiligheid is van plan om aan alle aanmelders (waarvan de contactgegevens bekend zijn) een bericht te sturen als het eindrapport op Rijksoverheid.nl staat.

Ik kan vertellen over adoptie uit het buitenland. Is dat ook bruikbaar?
Nee, hier gaat alleen om Nederlandse afstand en adoptie. Adopties van in het buitenland geboren kinderen vallen hier niet onder.

Hoe wordt er omgegaan met mijn privacy?
Uw persoonsgegevens en uw verhaal worden niet gedeeld met anderen. Wij zullen nooit uw gegevens naar buiten brengen. Als u benaderd wordt voor een interview zal uw naam niet in het eindrapport terecht komen.

Gaat u na de aanmelding informatie over mij opvragen bij andere organisaties?
Nee, wij vragen nooit bij andere partijen informatie over u op.

Komt mijn naam in het eindrapport te staan?
Nee, uw naam komt niet in het rapport te staan.

Als ik melding doe, ben ik dan verplicht om op alle vragen antwoord te geven?
Nee, als u bepaalde vragen niet wilt of kunt beantwoorden, dan hoeft u dat niet te doen.

Ik wil graag begeleiding nadat ik mijn verhaal heb verteld. Waar kan ik naartoe?
U kunt contact opnemen met Fiom via info@fiom.nl of telefonisch 088 126 49 00.

Ik kom graag in contact met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt als ik.
Er zijn verschillende organisaties van afstandsmoeders en –kinderen waar u terecht kunt:
Stichting De Nederlandse Afstandsmoeder
Vereniging Nazorg Adoptie
Adoptieclub Nederland