Informele schulden, oftewel geld lenen bij vrienden, familie of kennissen, komen hulpverleners in de praktijk steeds vaker tegen. Ze kenmerken zich door hun tweezijdige karakter. Enerzijds staan ze voor solidariteit: elkaar helpen in tijden van nood of uit naastenliefde. Anderzijds hebben informele schulden ook een schaduwzijde.
Het zijn vaak onzichtbare schulden. Als ze eenmaal boven tafel komen, is de situatie regelmatig al geëscaleerd. Binnen de hulpverlening zien professionals steeds vaker inwoners met deze vorm van schulden. Tegelijkertijd is er nog veel onwetendheid over de wereld achter informele schulden en weten hulpverleners niet altijd wat ze kunnen doen.
Het stappenplan
Op basis van gesprekken met de praktijk is een stappenplan ontwikkeld om financiële hulpverleners eerste handvatten te geven bij het ondersteunen en begeleiden van inwoners met informele schulden. Dit stappenplan bestaat uit tien stappen die niet chronologisch doorlopen hoeven te worden, maar bedoeld zijn om hulpverleners verschillende richtingen en oplossingen te bieden.
Download het stappenplanEerder onderzoek
Het Verwey-Jonker Instituut heeft eerder meerdere onderzoeken uitgevoerd naar informele schulden en de impact daarvan. Marjolein Odekerken, senior onderzoeker en projectleider, voerde het eerste onderzoek uit naar informele schulden in Nederland: Informele schulden: een tweezijdige medaille. Vervolgens ontwikkelde zij samen met de praktijk de eerste handelingsperspectieven voor dit nog onderbelichte vraagstuk, samengebracht in een Factsheet informele schulden.
Daarnaast is een handreiking voor professionals ontwikkeld over het bereiken, benaderen en begeleiden van inwoners met een migratieachtergrond die in armoede leven of schulden hebben. Ook zijn een factsheet met tips voor diversiteitssensitieve schuldhulpverlening en een factsheet over samenwerking tussen formele en informele organisaties ontwikkeld. Deze eerdere onderzoeken vormen een belangrijke basis voor het nieuwe ZonMw project en voor het opschalen van interventies.