De afgelopen jaren groeit de beleidsaandacht voor gemeenschappen, community building en voor de professionals die dit helpen stimuleren (zoals opbouwwerkers en andere sociaalwerkers). Er zijn hoge verwachtingen van wat gemeenschappen kunnen betekenen in het aangaan van grote maatschappelijke opgaven.
De wijze waarop verantwoording vaak wordt gevraagd voor dit werk, sluit echter niet goed aan bij de aard van opbouwwerk en collectief sociaal werk. Hoe kunnen gemeenten en sociaalwerkorganisaties dan wel betekenisvolle verantwoording vormgeven? En aan welke maatschappelijke impact draagt het opbouwwerk en sociaal werk eigenlijk allemaal bij? Het Verwey-Jonker Instituut deed hier onderzoek naar en komt met een nieuw perspectief.
Vooral kwantitatief en/of financieel moeten verantwoorden over vooraf opgestelde en van bovenaf opgelegde KPI’s, of het moeten ‘bewijzen’ hoe groot jouw impact als sociaalwerker precies is, is vaak niet realistisch. Het werk speelt zich immers af in een open setting (of ecosysteem) waarin tal van factoren van invloed zijn op hoe het gaat met mensen. De waarde van het opbouwwerk en collectief sociaal werk komt hiermee onvol¬doende naar voren. Het kan leiden tot (zelfgeorganiseerde) teleurstelling; door het sterk focussen op ‘gewenste uitkomst A’ mis je vaak hoe ‘proces B’ bijdraagt aan ‘positieve uitkomst C’. Maar het leidt ook tot tijdrovende vormen van kwantitatieve verantwoording waar geen enkele partij écht tevreden over is. Hiertegenover staat het perspectief van sommige sociaal professionals en experts die stellen dat de waarde van sociaal werk niet te kwantificeren is. Maar het volledig achterwege laten van elke vorm van verantwoording is ook niet wenselijk.
Het debat is dus gepolariseerd, en beide perspectieven brengen ons niet verder. In het onderzoek ‘Kansvergrotend werken aan impact’ biedt het Verwey-Jonker Instituut een wetenschappelijk onderbouwd alternatief perspectief aan. Het rapport doorbreekt dit gepolariseerd debat door het bieden van een nieuw denkkader voor de relatie tussen inzet en impact dat recht doet aan de waarde van het werk en het gezamenlijk leren tussen opdrachtgevers, sociaalwerkorganisaties en andere partners stimuleert. Het denkkader wat we voorstellen focust niet op het aantonen van de impact van een interventie, maar op het aantonen hoe een interventie kansvergrotend zal werken.
Ook geeft het onderzoek handelingsperspectief om te komen tot sturingsvormen voor en verantwoordingsvormen van opbouwwerk en collectief sociaal werk.
Tot slot vind je in het rapport een overzicht en onderbouwing van de maatschappelijke impact van opbouwwerk en collectief sociaal werk op één plek bij elkaar.