Dit vooronderzoek, uitgevoerd door het Verwey-Jonker Instituut, Q-Consult Zorg en Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht in opdracht van het Programma Kwaliteit Forensische Zorg (KFZ),richt zich op de knelpunten en beleidsbehoeften in de forensische zorg voor patiënten en cliënten met een migratieachtergrond.
Methode
Het onderzoek combineert een literatuurstudie, deskresearch, een enquête onder 54 forensische zorgorganisaties, verdiepende groepsinterviews met 22 professionals en ervaringsdeskundigen. Triangulatie van deze bronnen zorgt voor een breed beeld van de praktijk, beleid en behoeften. De resultaten zijn aangescherpt en gevalideerd door een expertpanel.
Resultaten
- Bij tweederde van de aanbieders is het aandeel cliënten met een migratieachtergrond tussen 25% en 75%.
- Bij driekwart van de aanbieders is het aandeel anderstaligen minder dan 25%.
- Taalbarrières en cultuurverschillen vormen belangrijke obstakels in communicatie, diagnostiek en behandeling.
- Diversiteitsensitieve zorg is nodig om kwaliteit te waarborgen: Maatwerk is essentieel, waarbij cultuur breder wordt opgevat dan etniciteit alleen en rekening wordt gehouden met de specifieke context van cliënten. Diversiteitsensitiviteit omvat competenties van zorgverleners, organisatorische randvoorwaarden, passende instrumenten en diverse teams.
- De belangrijkste knelpunten die worden ervaren zijn: Taalbarrières, tekort aan divers personeel en beperkte cultuursensitiviteit, Dit kan leiden tot misverstanden, verkeerde diagnoses en beperkte behandelresultaten. Diagnostische instrumenten zijn vaak niet cultuursensitief of gevalideerd voor diverse groepen.
- Risicotaxatie-instrumenten zijn vaak gebaseerd op westerse populaties en overschatten risico’s bij cliënten met een migratieachtergrond, wat kan leiden tot ongelijkheid en onnodige veiligheidsmaatregelen.
- Beleidsvorming en uitvoering: Veel organisaties hebben beleid voor anderstaligen, maar slechts een beperkt aantal heeft integraal beleid gericht op diversiteitsensitieve zorg. Obstakels zijn gebrek aan prioriteit, kennis, tijd en divers personeel.
- Ondersteuningsbehoeften: Driekwart van de organisaties heeft behoefte aan ondersteuning, zoals praktische richtlijnen, kennisdeling, scholing en divers personeelsbeleid.
- Teamdiversiteit en deskundigheid: Teams missen vaak diversiteit, wat herkenning en aansluiting bij cliënten/patiënten bemoeilijkt. Scholing en reflectie op het eigen culturele referentiekader staan onder druk door personeelstekorten en hoge werkdruk.