Onafhankelijk onderzoek actueel en richtinggevend

Onderzoek binnenlandse afstand en adoptie 1956 - 1984

06 juni 2020

In het verleden hebben duizenden Nederlandse vrouwen hun kind afgestaan. Veel van die kinderen werden geadopteerd. Het Verwey-Jonker Instituut doet in opdracht van het WODC onafhankelijk historisch onderzoek naar deze praktijk van binnenlandse afstand en adoptie tussen 1956 en 1984.

In aanvulling op de eerdere verkenning van de Radboud Universiteit zullen we een completer beeld geven van de praktijk, het beleid en de impact van afstand en adoptie in Nederland. We interviewen 65 mensen: afstandsmoeders én -vaders, kinderen, adoptieouders en hulpverleners die destijds werkzaam waren in tehuizen, voor FIOM, Raad voor de Kinderbescherming, Voogdijinstellingen, enzovoort. Daarnaast onderzoeken we de praktijk van afstand en adoptie rond drie tehuizen voor ongehuwde moeders (en hun kinderen) via archiefonderzoek. Dit zijn: Moederheil, een katholiek tehuis in Breda, Ons Tehuis, een protestant tehuis in Utrecht en Tehuis Annette, een tehuis waar geloof niet zo’n grote rol speelde in Amsterdam. Naar aanleiding van de archiefonderzoeken doen we groepsinterviews met experts die iets weten van afstand doen in de regio in kwestie in de onderzoeksperiode. Verder kijken we naar het beleid en de rol van de Fiom en overheidsinstanties in het verleden en doen we literatuurstudie. Het onderzoek loopt van september 2019 tot eind december 2020. Wij overleggen met het WODC en het ministerie over een mogelijke verlenging.

De interviews en het Aanmeldpunt van het ministerie van Justitie en Veiligheid

Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft bij de start van het onderzoek een Aanmeldpunt Afstand en Adoptie ingesteld. Tot op heden hebben al meer dan 670 mensen zich gemeld. Het ministerie heeft besloten dat het Aanmeldpunt vanaf 5 juni géén intakes meer doet voor eventuele deelname aan het onderzoek. U kunt vanaf 8 juni uitsluitend bij het Verwey-Jonker Instituut terecht. Het aanmelden kon overigens al eerder ook rechtstreeks bij ons. U kunt zich tot en met 31 juli 2020 melden via ons secretariaat: 030 - 230 07 99 of stuur een e-mail t.a.v. Anneke Brock naar: afstandenadoptie@verwey-jonker.nl . Zij belt u terug of neemt per mail contact met u op. Aan de hand van een aantal vragen kunt u uw verhaal op hoofdlijnen vertellen. Een verslag van dit gesprek wordt ter goedkeuring aan u voorgelegd. Klik hier voor meer informatie over het aanmelden.

De onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut gebruiken de gegevens van de aanmeldingen om ongeveer 65 mensen te selecteren voor een diepte-interview op grond van criteria die zijn afgesproken met het WODC en de onafhankelijke begeleidingscommissie. De criteria hangen samen met een goede wetenschappelijke verdeling over de verschillende perioden en een goede verdeling over de verschillende ervaringen van moeders, kinderen, vaders, adoptieouders en hulpverleners. Met 65 interviews, aangevuld met groepsinterviews, archief- en literatuuronderzoek, kunnen we een goed beeld geven van de praktijk, het beleid en de impact van afstand en adoptie in Nederland. Wij zullen in dit onderzoek ook aandacht besteden aan de ervaringen en begeleiding van biologische vaders, meerderjarige ongehuwde moeders en de kleine groep ongehuwde moeders met een aantoonbare psychische of verstandelijke beperking. De ervaringen van deze groepen kwamen in de eerdere verkenning te weinig aan bod.