Armoede

Meer dan ruilen: ontmoeten en meedoen in de Tilburgse ruilwinkels

18 oktober 2019

In Tilburg bestaan sinds 2013 twee ruilwinkels, waar leden terecht kunnen om spullen (en incidenteel ook diensten) met elkaar te ruilen, zonder dat daar geld bij komt kijken. De ruilwinkels zijn opgezet met het oog op mensen die financieel kwetsbaar zijn, maar zijn toegankelijk voor eenieder die zich kosteloos inschrijft. Bijzonder is dat de ruilwinkels hun eigen ‘ruilvaluta’ creëerden: punten verdien je door spullen in te leveren en je kunt ze in dezelfde ruilwinkel uitgeven aan andere producten.

Het Verwey-Jonker Instituut deed onderzoek naar de effecten van de Ruilwinkels, samen met zelfstandig onderzoeker Jochum Deuten. Wij constateerden dat de ruilwinkels een sterke sociale functie hebben voor vrijwilligers en (vaste) bezoekers. Inwoners met complexe problematiek vinden afleiding en bouwen vriendschappen op. Vrijwilligers vinden hun weg terug naar de samenleving. In een enkel geval leidt dit zelfs tot betaald werk.

“Je pakt een kopje koffie en maakt verbinding. En [ik ben er] toen ook met mijn spulletjes naartoe gegaan. Het vult nu mijn leven een beetje.”
-bezoeker ruilwinkel

Toch zagen wij dat er mogelijk meer effect te behalen is: inzet op fondsenwerving, verbinding tussen de ruilwinkels en een sterke link met zorg en ondersteuning zouden ervoor kunnen zorgen dat meer mensen bereikt worden. En bovendien zorgde de incidentele financiering voor onrust en onzekerheid binnen de Ruilwinkels.
De gemeente Tilburg volgde ons advies op om voor structurele financiering te zorgen. Daarmee kunnen de ruilwinkels de komende jaren geopend blijven voor het ruilen van spullen, een goed gesprek en zinvol vrijwilligerswerk.

“Het brengt me opnieuw onder de mensen, de ruilwinkel is voor mij familie. Het gaat erom dat ik contact heb, dan kom ik naar de ruilwinkel en dat zorgt voor een lach op mijn gezicht. Ik leef toe naar de momenten dat de ruilwinkel open is."
-bezoeker Ruilwinkel


Klik hier voor de evaluatie die het Verwey-Jonker Instituut uitvoerde naar de ruilwinkels.