Cliëntenraden in beeld
Welke werkzaamheden verrichten cliëntenraden en wat zijn daarvan de resultaten? Dat brengt deze Monitor Cliëntenraden 2009 in beeld. In 2009 is voor de eerste keer de monitor over cliëntenraden van zorginstellingen uitgevoerd. Dit betrof de cliëntenraden van vier branches: ggz-instellingen, thuiszorg, ziekenhuizen en revalidatiecentra. De monitor werd uitgevoerd in opdracht van de gezamenlijke koepels van patiënten- en gehandicaptenorganisaties en ouderenorganisaties: de CG-Raad, CSO, Landelijk Platform GGz, LOC, LSR, NPCF, Per Saldo, Platform VG en Zorgbelang Nederland. In totaal hebben 141 cliëntenraden meegewerkt aan de totstandkoming van de monitor. Voor elke branche is een apart rapport uitgebracht.
De invoering van de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstelling (WMCZ) in 1996 heeft geleid tot de oprichting van tal van cliëntenraden. De cliëntenraden adviseren de bestuurder van de instelling over het te voeren beleid op een groot aantal onderwerpen die in de WMCZ zijn vastgelegd. Meestal gaat het om gevraagde adviezen, maar de meeste cliëntenraden brengen ook ongevraagd advies uit. In 2009 betrof het merendeel van de adviezen zaken die cliënten direct raken, zoals kwesties rondom voeding en de kwaliteit van de geleverde zorg. Daarnaast hebben betrekkelijk veel cliëntenraden geadviseerd op het gebied van het overdragen van zeggenschap.
De cliëntenraden beoordelen hun relatie met de bestuurder gemiddeld als redelijk positief. Zij zijn het meest te spreken over de sfeer tijdens het overleg en de mate waarin de bestuurder de cliëntenraad serieus neemt. Minder positief, maar wel voldoende, is het oordeel over de tijdige terugkoppeling van de (eventuele) uitvoering van de adviezen en de tijd die de bestuurder de cliëntenraad geeft voor het opstellen van adviezen. Dit punt kan volgens de cliëntenraden beter.
Uit de monitor blijkt dat het vervullen van zetels met leden en het bereiken van de achterban de belangrijke aandachtspunten voor de toekomst zijn. Daarnaast hebben de raden behoefte aan ondersteuning bij het opzetten van cliëntenraadplegingen.
Er zijn de volgende rapporten voor de vier branches verschenen:
Het Verwey-Jonker Instituut werkt sinds het Brancherapport 'Patiënten- en consumentenbeweging in beeld 2004' mee aan het in beeld brengen van de activiteiten van patiëntenorganisaties.
Meer informatie over het rapport van Patiënten- en Consumentenbeweging in beeld - Brancherapport 2008
Prismant:
Jeroen Homberg
Karin Hekkert
Sandra de Kroon
Helen Kamphuis