Bewonersgroepen die actief zijn rond gezondheid en milieu vinden het lastig aan de nodige informatie te komen. Ze voelen zich in veel gevallen niet serieus genomen door de verschillende overheden. De behoefte aan ondersteuning is groot, terwijl het hulpaanbod beperkt is en versnipperd. Maar ook de organisatie en communicatie binnen de bewonersgroep lopen niet altijd goed, zoals bij het werven van nieuwe leden.
Dit zijn de belangrijkste conclusies uit de verkennende inventarisatie naar het functioneren van bewonersgroepen die zich sterk maken voor een milieugerelateerd gezondheidsbelang. Gesproken is met bewonersgroepen, professionals van milieufederaties, wetenschapswinkels, beleidsmakers en mensen uit het bedrijfsleven. Het Verwey-Jonker Instituut heeft de verkenning uitgevoerd in opdracht van het Actieprogramma gezondheid en milieu van het ministerie van VROM en VWS.
De ministeries van VWS en VROM beogen binnen het Actieprogramma Gezondheid en milieu burgers op lokaal niveau een grotere invloed te geven bij concrete problemen rond gezondheid en milieu. Het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut concentreert zich op de vraag hoe bewonersgroepen ondersteuning kunnen krijgen bij hun activiteiten.
De bewonersgroepen noemen vier terreinen waarop zij moeilijkheden ondervinden: informatieverstrekking, financiën, de omgang met overheden en ondersteuning.
Bewonersgroepen vinden het allereerst moeilijk om goede informatie te verkrijgen. Dit komt omdat instanties informatie achterhouden, omdat informatie moeilijk te vinden is, of omdat informatie te duur is. Als het gaat om technische kennis, noemen bewonersgroepen het gebrek aan kennis om zelf contra-expertise onderzoek uit te voeren. Maar ook juridische zaken vragen speciale kennis, zoals bij het bezwaar maken tegen vergunningen en over het inspreken op vergunningen.
Bovendien zegt ongeveer tweederde van de bewonersgroepen met extra financiële middelen meer voorlichting te kunnen geven, onderzoek te laten uitvoeren en (juridisch) advies in te willen huren.
Ten derde komen de bewonersgroepen in de omgang met verschillende overheden nogal wat obstakels tegen. De overheid zou zich vooral laten leiden door economische belangen. Verder vindt men dat alle drie de bestuurslagen de naleving van vergunningen slecht controleren, slechte vergunningen verstrekken en dat zij de bewoners niet serieus nemen.
Tot slot is er veel behoefte aan ondersteuning bij juridische kennis, bij technische kennis en hulp bij de interpretatie van informatie.
De onderzoekers noemen drie richtingen waarin de ondersteuning kan worden verbeterd en dragen dragen daarvoor enkele ideeën aan. Als die tegelijkertijd worden toegepast, sorteren ze het beste effect.
Voor vragen over het onderzoek kunt u contact opnemen met: Dr. Freek de Meere, onderzoeker van het Verwey-Jonker Instituut, telefoonnummer (030) 23 00 799. Fdemeere@verwey-jonker.nl, of met Ida C.M. Linse, communicatieadviseur, telefoonnummer (030) 23 00 799.
