Het betrekken van burgers bij hun stad staat volop in de actualiteit. Het Verwey-Jonker Instituut heeft het onderzoek naar een paar Utrechtse experimenten in twee publicaties beschreven. Met De wijkaanpak in uitvoering wil de gemeente Utrecht de betrokkenheid van bewoners bij hun stad vergroten. Het bestuur van de stad wil zichtbaarder en slagvaardiger worden. Bewoners en andere belanghebbenden moeten mee kunnen denken over het beleid voor hun stad. De gemeenteraad heeft daarom besloten in tien wijken wijkraden in te stellen en per wijk wijkwethouders en raadscommissies te benoemen. Wijkraden krijgen een belangrijke rol bij de totstandkoming van plannen voor de wijk. De Utrechtse gemeenteraad ging onlangs akkoord met de spelregels voor de wijkaanpak.
De gemeente Utrecht is op zoek naar werkwijzen waarop burgers, ambtenaren en bestuurders op een vernieuwende manier kunnen samenwerken. Tijdens de ontwikkeling van de wijkaanpak is geëxperimenteerd met innovatieve instrumenten zoals overleggroepen nieuwe stijl, wijkwethouders en nieuwe taken voor de wijkcommissies.
Het Verwey-Jonker Instituut heeft in opdracht van de gemeente Utrecht twee van deze experimenten geëvalueerd. De werkwijze in Utrecht is in twee publicaties gedetailleerd beschreven. Uit het onderzoek blijkt dat de onderzochte instrumenten zeker meerwaarde hebben. Directe invloed van bewoners op reguliere budgetten is landelijk gezien nog niet echt gangbaar. Het onderhoudsprogramma is in Utrecht op een meer democratische wijze tot stand gekomen en het draagvlak is groter dan voorheen.
De onderzoekers doen daarnaast concrete aanbevelingen voor de toekomst van het wijkgericht werken.
Bewoners in de wijken Noordoost en Zuidwest hebben meegedacht over de programmering van het onderhoud van hun wijk. In drie andere Utrechtse wijken, Binnenstad, Zuid en Noordwest hebben experimenten met overleggroepen nieuwe stijl plaatsgevonden. Deze groepen hebben als taak het gemeentebestuur te adviseren over de grote lijnen van wijkbeleid. Deze overleggroepen nieuwe stijl zijn een voorloper voor de nu op te richten wijkraden: onafhankelijke en zelfstandige adviesorganen, die het college van burgemeester en wethouders gevraagd en ongevraagd adviseren.
De uitkomsten van de twee evaluaties van het Verwey-Jonker Instituut hebben bijgedragen aan de spelregels voor de wijkaanpak. Tegelijkertijd zijn de rapporten een bron van inspiratie voor gemeenten die zoeken naar een betrokken rol van burgers en belanghebbenden bij de totstandkoming van beleid.
Wat bewoners wensen en diensten doen. Bewoners praten mee over wijkbestedingen voor onderhoud en beheer in Utrecht.
Hoe wijken adviseren. Het overleg in drie Utrechtse wijken. In opdracht van de Gemeente Utrecht, Betrokken Stad.
Astrid Huygen, onderzoeker of Ida C.M. Linse, communicatie adviseur van het Verwey-Jonker Instituut, telefoonnummer (030) 23 00 799.
Voor vragen aan de gemeente Utrecht: Betrokken Stad, mw. A. Diederen, (030) 286 16 97
